Visie op de energieprijs

Ontwikkeling Energie prijs

De energieprijs is een waardering van de som een lange reeks aspecten. De belangrijkte zijn voor Europa en dus Nederland:
  • de prijs van de dollar
  • vraag en aanbod van olie, met name gestuurd door de Opec (werelds grootste prijskartel)
  • de wereldwijde trend:
    • in de verwachte toename van de behoefte aan energie
    • de inschatting van de productie versus verbruik tussen nu en de komende 6 maanden
    • de inschatting van de winbare reserves
    • politieke onrust waardoor productie gebieden kunnen worden afgesloten van de beschikbare productie
  • speculantie in olie (goederen termijn markt)
De prijs voor olie is van grote invloed op prijs van gas omdat steeds meer leveringscontracten gekoppeld zijn aan de olieprijs:

Dollarkoers

Energieleveringen wereldwijd worden afgerekend in dollars. Afgelopen jaar is de euro tov de dollar gezakt in waarde, hierdoor wordt de import van olie producten duurder.
  • mei 2012: 1,26
  • mei 2014: 1,36
  • aug 2015: 1,12
  • nov 2015: 1,07
Per september 2014 heeft Europa haar monetaire beleid fundamenteel gewijzigd. Europa heeft besloten de geld hoeveelheid te vergroten door inkoop van staatsobligaties uit algemene middelen.
Doel is de inflatie te verhogen richting de 1,5-2%, te brengen, nu onder de 1 procent. Het gevolg is dat Euro waarde zal verliezen t.o.v. de rest van de wereld. Dit heeft geleid tot een correctie t.o.v de dollar, maar tijd zal leren welke munt sneller waarde weet te verliezen. Op de korte termijn is de dollar in waarde gestegen.

De energieprijs wordt bepaald voor vraag en aanbod

. Zoals elke prijs wordt ook de olieprijs bepaald door vraag en aanbod. Echter in de oliemarkt wordt de aanbod zijde gestuurd door een machtige partij: (de Opec). De Opec hefet al jaren ene productieplafon afgesproken van 30 miljoen vaten per dag. Echter sinds mei 2014 produceert ze meer dan dit plafon. Doel, de oplopen productie van niet niet Opec staten financieel negetief te beinvloeden. Er is vanuit de Opec bewust een overproductie van, in september 2015 produceerde de Opec 31,57 miljoen vaten/dag. De Amerikaanse olieproductie was in dezelfde maand ongeveer 260.000 vaten. Dat was de laagste productie in 8 jaar. De reden is dat het te duur is om nu nieuwe investeringen te doen.

De Opec had tot anderhalf jaar gelden als doel de productie zodanig te regelen dat een vat rond 90-110 dollar kost.
Net als een drugs dealer is het hun uitdaging de olieprijs zodanig te sturen dat wij verslaafd zijn aan hun product zonder te zoeken naar alternatieven. En dat zoeken naar alternatieven wordt snel interessanter als de prijs boven de 100 dollar komt. Duur te ontginnen olievelden worden dan rendabel.
Echter de olievoorraden van de Arabische staten neemt af inclusief de mate waarin de productie aan te passen is aan de prijs. Sommigen stellen dat de Opec binnen enkele jaren niet meer in staat al zijn de productie te verhogen als de vraag verder oploopt tgv de groeiende economie. Anderzijds is de verwachting dat door ingebruik name van alternatieve energie de vraag naar olie niet meer dan 1% per jaar stijgen.
Aan de vraagzijde zijn 3 ontwikkelingen relevant.
  • Na de wereldwijde bankencrisis is herstel nu in bijna alle landen weer zichtbaar. Een groeiende wereldeconomie leidt tot meer productie en welvaart. Zowel de productie- als welvaartverhoging zorgen voor meer energieverbruik. Dit was in 2014 ca. 1% zijn en zal de komende jaren weer iets oplopen.
  • De wereldbevolking groeit nog steeds waarzinnig. De afgelopen 10 jaar was deze gemiddeld 1,3% per jaar. Op basis daarvan zal de vraag naar energie toenemen zonder dat de reserves groeien.
     
  • Afname energieproductie en energiereserves. Dit hoofstuk is in twee delen op te delen:
    • Herkomst uit fosiele bronnen (energie zonder duurzamen herkomst). Denk aan olie, gas, kolen en kernenergie. De eerste twee bronnen lijken eindig te worden, maar op dit moment is dar weinig van te zien. De kolen is erg laag net als de olieprijs. Omdat de gasprijs in veel gevallen aan de olieprijs gekoppeld is, zal de prijstijging van de olie de belangrijkste zijn, maar die lijkt tot 2020 vrij laag te blijven.
    • Energie van duurzame herkomst. Denk aan waterkracht, zonneenergie, windenergie, warmtewisselaar (lucht/grond) en methaangas. Het beeld is dat deze bronnen de toekomst hebben, omdat ze beduidend minder nadelige gevolgen hebben voor ons leefmilieu.
      Deze energiebronnen zijn groeiende, maar kunnen tesamen nog lang niet in het volume voorzien dat het de functuaties van fossiele bronnen kan opvangen.
      Wel is de hoop dat verdere technische ontwikkelingen de kostprijs van deze duurzamen energie omlaag zal brengen.
       
  • Land van herkomst. Energie afkomstig uit landen met een dubieuze kijk op mensenrechten, wordt soms getrokken door internationale economische sancties. Iran, Iran, Libië, enz. mochten in het verleden enige jaren geen olie exporteren tot het regiem vervangen was. Echter het einde van de blokkades van Iran is nabij en Irak produceert als weer volop. Libië hefet nog veel oorlogsproblemen waardoor ze maar een fractie van haar capaciteit kan uitleveren.

    Er zijn de laatste jaren flinke twijfels ontstaan over werkelijke productiemarge die er nog beschikbaar zou zijn. De fundamentele redenen: de werkelijke reserves zijn geheim, maar wat bekend is, dat steeds meer velden uitgeput raken, zonder dat er evenveel nieuwe reserves aangeboord zijn.
    Critici waarschuwen ons dat wij heel dicht bij het punt zitten waar de vraag naar olie groter wordt dan de mogelijke productie.

    Met de gasreserves in de wereld is het niet veel beter gesteld. De Nederlandse productie neemt af, de winbare reserves aan schaliegas is minder groot dan gedacht, en onze belangrijkste niet Europese leverancier (Rusland) is met haar president hard op weg om maximaal in een economisch isoloment terecht te komen. Het zal elke Europeaan zijn dat er aantrekkelijke alternatieven zijn, dan afhankelijk te willen zijn van Russiceh energie. Dit land heeft haar energie machtspositie al eerder gebruikt tegen een van haar buurlanden om het interne beleid te sturen. Ook hier zijn de alternatieven beperkt.
     
    Dit alles leidt naar een energieprijs die volgens de meeste experts de komende jaren laag zal blijven voordat een stijging plaats zal vinden. Dit is jammer voor energie uit duurzame bronnen. De groei van duurzame energie zal de komende jaren afhankelijk zijn van morele factoren. Wat overblijft is de zorg voor onze toekomstige leefomgeving, en onszelf minder afhankelijk te willen maken van minder betrouwbare energie regio's.
    Investeren in eigen energie opwekking wordt steeds meer een fiscale questie.
    Hoe gaat de staat energie in de toekomst belasten? Bedoeling is de dat de belastingen verder worden opgevoerd. Daarnaast zullen subsidies lokaal beschikbaar worden gesteld.
    De algemeen geaccepteerde verwachting was tot 2015, is dat de prijzen van elektrische energie met ca. 4% per jaar zal stijgen. De huidige toekomst visie is dat deze de komende jaren vlak zal zijn. Waar wij nog wel rekening mee moetne houden is dat de Euro de komende jaren nog wat zal moeten zakken om de economie hier omhoog te trekken, door meer inflatie en een betere export positie. De belangrijkste reden is dat de olie overcapaciteit de komende jaren zal aanhouden.

    Hieronder een rekenvoorbeeld op basis van gemiddeld tarief van 22 ct/kWh (stand 2014).

    Rekentabel elektrische energie
    Drie prijs senario's hoe de gemiddelde energieprijs zich kan ontwikkelen.
    Jaar 1,5 %/jaar 2,0 %/jaar 2,5 %/jaar
    2018 22,0 ct/kWh 22,0 ct/kWh 22,0 ct/kWh
    2019 22,3 ct/kWh 22,4 ct/kWh 22,6 ct/kWh
    2020 22,7 ct/kWh 22,9 ct/kWh 23,1 ct/kWh
    2025 24,4 ct/kWh 25,3 ct/kWh 26,2 ct/kWh
    2030 26,3 ct/kWh 27,9 ct/kWh 29,6 ct/kWh
    2035 28,3 ct/kWh 30,8 ct/kWh 33,5 ct/kWh
    Toelichting: bedragen in Eurocent, inclusief belastingen voor eindgebruikers, exclusief aansluit- en vastrechtkosten. Zoals hierboven betoogd zal de energieprijs tot zeg 2020 op een ongeveel gelijk pijl liggen. En is een eventueel prijsverhoging volledig afhankelijk van verhoogde belastingen. Waarbij toegevoegd dat de EU streeft naar een inflatie van ca 1,5-2%. In feite zal de energieprijs met de huidige olieprijs ongeveer gelijk blijven.

    De aankoop van zonnepanelen is een aankoop voor ca. 15 jaar. Volgens het energieakkoord 2013, zouden alle woningen per 2050 enkel gebruik mogen maken van energie die afkomstig is van duurzame energiebronnen. Inmiddels is duidelijk dat de doelen van het Energie Akkoord neit gehaald worden. Ook is duidelijk dat de huidige regering weinig op heeft met het terugdringen van de CO2 uitstoot. Twee voorbeelden:
    • De jaarlijkse groei van het luchtverkeer (gestookt op kerosine) groeit met 1% per jaar. De toegenomen CO2 uitstoot is in orde van grote vergelijkbaar met alle moeite die op land wordt gedaan om de uitstoot terug te brengen. Zolang de groei van de luchtvaart niet geremd mag worden (grote nationale belangen), is het terugdringen van de wereldwijde CO2 uitstoot gerommel in de marge. Wij zitten nog heel ver van enige regulering in de luchtvaart, dat het vliegen nog steeds volledig vrij is enige verbruiksbelasting als btw en accijns op de brandstoffen. Alternatieven zoals auto en trein zijn wel belast, waardoor je tot rare situatie komt dat het goedkoper is om naar Turkeije te vliegen naar naar Parijs te rijden per trein of auto.
    • De regering heeft per okt 2015 besloten dat op de meeste niet randstad snelwegen 130 gereden mag worden. Omdat het energieverbruik van auto's bij hoge snelheid flink toeneemt door de windweerstand, dat gaat met de 4e macht. De verwachting dat de door de hogere snelheden toegenomen uitstoot de Nederlandse CO2 uitstoot, ongeveer de gewonnen CO2 uitstoot tgv duurzame energie zal compenseren.
    Deze regering maakt weinig vaart met het behalen van de CO2 reductie. Iets waar Urgende de staat voor voor de rechter sleepte en op alle punten in het gelijk werd gesteld.