Stoken op hout en pellets

Stoken op hout is werelds meest gebruikte bio-brandstof, ook weer in Nederland. Al van de verre historie van de mens wordt er gestookt op hout. Hout is het klassieke voorbeeld van een vernieuwbare energiebron, biomassa, Vastgelegde zonneenergie in de vorm van plantaardig materiaal. Dit wordt ook wel de korte CO2-keten genoemd.

Anno 2014 was hout verantwoordelijke van ca. 10% van de wereld wijde energieverbruik. In Nederland wordt er in vergelijking met de landen om ons heen relatief weinig gestookt op hout. En dat heeft met onze geschiedenis te maken.
De industriele revolutie was Nederland aanvankelijk mogelijk gemaakt door de vondst van turf. Turf was makkelijk te winnen en toen der tijd in ruime hoeveelheden aanwezig. Toen turf op raakte bleek Nederland over een ruime voorraad aardgas te beschikken. Aardgas is sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw zeer succesvol naar bijna alle woning gebracht. Een mooie schone grondstof met heel weinig ongewenste afvalstoffen. Maar net als turf begint de winning van Nederlands gas lastiger te worden. Inlandse kole zijn te duur en import levert een politieke afhankelijkheid op die Ook deze nationale energiebron is aan het einde van haar voorraad. Dit los van de problemen die het verbranden van fossiele brandstoffen met zich meebrengen voor global warming.

Hout is ook voor Nederland weer een waardige energiebron?

Hout als hedendaagse energiebron

Hout is in Nederland de afgelopen jaren weer de grootste bron van hernieuwbare brandstof geworden. Hout is op drie manieren in te zetten
  • Gekloofd hout
    Dit is vooral bruikbaar voor mensen die veel eigenhout hebben en tijd en zin hebben het hout in pasbere eenheden in de kachel te laden. in het werk van het verwerken van rondhout tot brangbare stukken (kloven) en het
  • houtsnippers, in stukjes gehak hout
  • geperste houtpellet

Toepassings gebieden

  • Als bijstook in kolencentrales, tot 10% bijstook (snippers of pellets)
  • Als brandstof voor bedrijven en grotere woon- en kantoorgebouwen in ketels (pellets of houtsnippers)
  • Als brandstof voor particulieren in ketels en kachels (pellets of gekloofd hout)

    Bijstook

    Tamelijk schokkend wil Nederland aan haar internationale CO2 uitstoot afspraken in 2020 voldoen door gigantische bijstook van houtsnippers en pellets. Nederland heeft afgelopen jaren bijna al het bos met inmiddels gestopte subsidies naar laagwaardiger houtproducerende natuur. Lager kwalitatief hout is meest geschikt voor de papierindustie en als brandstof. Juist de opkomst van hout als biobrandstof geeft deze bossen een nieuwe inkosmtenbron. Deze handel moet nog verdr groeien, waardoor de in kolencentrales gebruikte bijstook bijna geheel met gigantische schepen wordt geimporteurd uit Canada.

    Gekloofd hout

    Gekloofd hout is de meest bekende manier van hout stoken. Prachtige en gezellig warmte. Toch zitten er een par nadelen aan. Om een huis ermee te stoken zijn grote volumes nodig, maar vooral veel werk. De houtblokken moeten dag en nacht in het vuur gelegd worden, en dit is maar zeer beperkt te automatiseren.
    Vergelijk het werk met werk om gas-kachel te vullen met brandstof, dat kan geheel automatsch zonder tussenkomst van handwerk.

    Houtsnippers

    Door de ontwikkeling van zeer sterke mobiele versnippermachines kunnen tegenwoordig complete bomen in een keer versnipperd worden. Dit levert een relatief natte brandstof op, welke een tijd drogen nog zo'n 30% vocht bevat. Snippers zijn relatief goedkoop te produceren, en dus goedkoop te verkrijgen. Echter zitten er wel een paar nadelen aan:
    • De kwaliteit is erg wisselend
    • Bij tijdlijke opslag op de grond kan grond, grind en andere rotzooi meekomen
    • Dunne twijgen zijn moeilijker te versnipperen. Te veel of te lange takjes kunnen aanvoer naar de ketel verstoppen. HGet vooraf zeven kost geld, maar beperkt het aantal storingen
    • Te vochtig hout levert een slechte verbranding. Dit levert meer as, aanzienlijk meer roetdeeltjes, een te lage verbrandingstemperatuur en een aanzienlijk lager rendement per kilogram hout.
    • Door de spreiding in formaten, meer storingsgevoelig, en zal dus een meer hands on metaliteit vergen van de eigenaar.

    Houtpellets

    Houtpellets nemen de bezwaren weg die bij gekloofd en versnipperd hout horen. Vanuit de hout industrie komt veel houtafval en dat kan geperst worden in pellets. Dit zijn korrels die erg aan veevoer doen denken (diameter meest 6 mm).
    Het stoken van cv-installaties met pellet kan geheel automatisch en vergt minimale aandacht. Zelfs de aslade hoeft maar enkele keren per jaar geleegd te worden. Vergelijkbaar met een levering stookolie kan een levernacier de pellets in een hopper blazen. De ketel kan eens perdag een mini-hopper volzuigen.
    De ketels maken helaas wel wat lawaai, eea afhakelijk van het type. geluidsbronnen zijn:
    • het vullen van de hopper (stofzuiger en vallende pellets, te programmeren als eens per dag)
    • het aanvoeren van de pellets naar de vuurplaats (vijveltje)
    • het schoon vegen van de vuurplaat (nu en dan zacht gezoem en geklik)
    • het schoon tillen van de roetdeeltjes afvanger (het omhoog tillen en laten vallen van systeem)
    Houtpellets zijn echt een geweldige oplossing om vaste vernieuwbare brandstoffen in te zetten. Want niet alleen kunnen hout vezels, maar ook bijv. koffie dik, en andere vaste droge organische stoffen tot pellets geperst worden en verstookt.

    Pellet-ketels (tbv CV-systeem) zijn toleranter voor het werken licht wisselende variaties in de energiewaarde van de brandstof.
    Pellet-kachels (tbv een kamer en gezelligheid) stellen hogere eisen aan de kwaliteit en constante kwaliteit van de pellets.
    Overigens worden alle pellet verwarmingstoestellen computer geregeld en voorzien van een labda zonde en temperatuurmeter om te bepalen of er nieuwe brandstof aangevoerd moet worden.

    Efficiëntie

    Ketels (in de stookruimte) zijn geoptimaliseerd om zoveel mogelijk warmte uit de brandstof te winnen en daarmee het meest efficient.
    Bij Kachels en Inbouwhaarden kan gekozen worden welke efficiente gewenst is. Denk aan het kachels met een water mantel om warmwater op te wekken, of een waterkast rond de rookafvoer.

    Het opgewarmde tapwater wordt gebufferd in een opslagvat. Ideaal voor bad- en douchewater. Dit kan hetzelfde vat zijn als waarin warm water van een zonneboiler opgeslagen is. In de zomer opwarmen met de zon en in de winter met de houtgestookte kachel.